Eerste graad
Impact van choquerende nieuwsberichten
Gevolgen die kinderen aangeven bij blootstelling aan het nieuws
Ontdek meer informatie, klik op bovenstaande titel

Blootstelling aan het nieuws is niet zonder gevolgen.
Volgende punten kwamen door de leerlingen aan bod. We verdelen ze in twee domeinen. Cognitief, alles omtrent het denken, de gedachten, angsten,... Fysiek, alle symptomen waarbij er iets fysiek in het lichaam verandert.
Fysiek:
- Trillingen
- Hartkloppingen
Cognitief:
- Voortdurend aan de gebeurtenis terugdenken = herbeleven van het gebeuren (Vb: nachtmerries)
- Angst voor mee te maken wat in het nieuws gebeurt ( oorlog, geen geld meer,...)
- Piekeren: continu aan denken, gedachten niet uit hoofd krijgen
Choquerende onderwerpen
Ontdek meer informatie, klik op bovenstaande titel.
Onder de foto's, enkele kernwoorden van uitspraken van kinderen over een bepaald thema.

Ziektes
Kanker,...

Brand
Kaders in brand, huizen in brand,...

Vliegtuigongevallen
Vliegtuig door gebouw, vliegtuiglanding, vliegtuiginstorting,...
Tips voor in de klas
Enkele wensen van leerlingen om met choquerende nieuwsberichten om te gaan in de klas
Klik op bovenstaande titel voor meer materiaal uit het onderzoek.
Uitspraken juf/meester
Leerlingen konden heel wat aangeven waarmee ze op hun gemak worden gesteld. Vaak is dit met korte zinnetjes.
"je moet niet bang zijn, want..."
- Je bent altijd bij ons
- De politie lost het op
- Het is ver weg
- Ze komen niet naar jou
- Ik ben er ook
Bij sommige onderwerpen zoals kinderontvoeringen of dieven is
het altijd goed om kinderen gerust te stellen door hen te vertellen dat de
daders ziek of niet in orde zijn, dat deze gebeurtenissen niet vaak voorkomen
en door te verzekeren dat het desbetreffende gevaar niet thuis of in de buurt
kan gebeuren. Als kinderen weten dat het ver weg is, daalt voor een stuk de angst. Want gebeurtenissen die ver van hun bed plaatsvinden hebben een minder hoge impact dan gebeurtenissen die geografisch dicht bij de kijker
gebeuren(Valkenburg,2008).
Als deze strategieën niet relevant zijn, bijvoorbeeld omdat het gevaar wel dichtbij is of kan komen, dan wordt aanbevolen extra voorzichtig te zijn met het televisienieuws, altijd op vragen van kinderen in te gaan, en om de aandacht van kinderen af te leiden door deze te richten op enige positieve aspecten van de gebeurtenissen (Valkenburg, 2008). Het vermelden dat hulpdiensten er alles aan doen om zoveel mogelijk mensen te helpen en dat de politie haar uiterste best doet om de dader te vinden werkt geruststellend bij kinderen (Melaerts,2012).
Tot slot krijgen leerlingen graag de boodschap dat ze niet moeten panikeren, niet meteen het ergste moeten denken. Maar ook dat het ok is om te huilen, dat ze mogen verdriet hebben.
Erover praten
- Voorkeur aan individueel gesprek, geen klasgesprek
Beloof de leerling dat je het niet tegen de rest van de klas zal zeggen
Geef ook mee aan de leerling dat hij/zij het aan niemand moet zeggen
- Maak gebruik van eerder genoemde geruststellingszinnen
- Indien toch een klasgesprek, geef mee als regel: dat er niet mee wordt gelachen
Gezamenlijke interventie
Met z'n allen een kaarsje aansteken
Mediaopvoeding
Bekijk samen een aflevering van Karrewiet in de klas. Of beluister samen de radio, lees samen kranten in de klas,...
Er zijn tal van voordelen door als leerkracht samen met de kinderen het nieuws te bekijken en daarbij op de juiste manier commentaar geven op gewelddadige beelden:
- De negatieve effecten van mediageweld kunnen worden verzacht of zelfs worden opgeheven (van der Molen & Valkenburg, 1998).
- Leerlingen leren kritisch te kijken naar de actualiteiten, waarbij ze keuzes kunnen maken in wat zij willen geloven en weten (Adriaenssens, 1999; Verloop & Vermunt, 1999 ; Fleming & Thorson, 2008).
Maar wat zijn dan de commentaren die je kan geven?
Laat horen wat je denkt, om het even of het nu gaat om wat je goed of slecht vindt. Oudere kinderen vinden het fijn als volwassenen meekijken naar het nieuws
omdat ze dan direct om verklaringen kunnen vragen of kunnen discussiëren over de gepresenteerde
onderwerpen (Cantor & Wilson,
1988).

Afleiding
Indien je als leerkracht merkt dat het te moeilijk is voor bepaalde leerlingen, kan je overgaan tot iets anders:
- Een andere activiteit, bv. een kunstwerk maken
Een andere gedachte, geef mee aan de leerlingen dat ze aan iets anders kunnen denken, iets wat ze leuk vinden
Maak kennis met 'Bella Actua'

Bella Actua zal paraat staan als vertrouwenspersoon voor het nieuws. Het vormt als het ware een mascotte waar kinderen bij terecht kunnen.
Het heeft als doel zicht te krijgen op wanneer er nood is aan extra aandacht bij het nieuws omtrent het welzijn van kinderen.
Leerlingen kunnen via deze website (indien gewenst anoniem) aangeven waar ze mee zitten, of ze zorgen hebben zich slecht voelen,... over een nieuwsgebeurtenis.
Als leerkracht kan je dit opvolgen, en indien veel reacties op een bepaald moment, bepaald nieuwsbericht, kan je extra middelen inzetten. Eventueel gebruik maken van bovengenoemde tips.
Kinderen aan het woord
Enkele opvallende citaten van kinderen die bovenstaande informatie bevestigen

Meisje, 7 jaar
"Dan zit dat zo in mijn hoofd, en als ik dan slaap dan krijg ik daar nachtmerries van, dan vind ik dat super eng en dan denk ik daar elke dag aan."

Meisje, 7 jaar
"Bijvoorbeeld in een ander land, dat ze bommen gooien en dat ze daar niet meer kunnen leven en naar een ander land moeten."

Meisje, 7 jaar
"Dat er een boef in je huis is en die alles steelt en dat je dan arm bent."

Meisje, 7 jaar
"Dat in een ander land niemand geld heeft enzo en dan ben ik bang dat dat in ons land ook gaat gebeuren."

Meisje, 7 jaar
"Dat is een arm land waar dat er mensen andere mensen doden, en hier dat meneertje wil, heeft dat meneertje gedood. Zo gelijk oorlog ze gooien met bommen enzo en ze schoppen alle mensen en ja dat vind ik eng."

Jongen, 7 jaar
"Als het nacht is en ik slaap dan heb ik een nachtmerrie over oorlog."



