Tweede graad
Impact van choquerende nieuwsberichten
Gevolgen die kinderen aangeven bij blootstelling aan het nieuws
Ontdek meer informatie, klik op bovenstaande titel



Blootstelling aan het nieuws is niet zonder gevolgen.
Volgende punten kwamen door de leerlingen aan bod. We verdelen ze in drie domeinen. Cognitief, alles omtrent het denken, de gedachten, angsten,... Fysiek, alle symptomen waarbij er iets fysiek in het lichaam verandert, welk veranderbaar gedrag ze stellen.
Fysiek:
- Tranende ogen
- Opzwellende ogen
Cognitief:
- Angst voor mee te maken wat op het nieuws gebeurt (Vb: blikseminslag, vulkaansuitbarsting, ziekte te krijgen …)
- Piekeren: gedachten blijven in hoofd, niet kunnen slapen, wakker liggen,...
- Voortdurend aan gebeurtenis terugdenken = herbeleven van het gebeuren: beelden steeds terugzien)
- Onveilig wereldbeeld, vb: Antwerpen is eng
Gedrag:
- Vermijden van bepaalde situaties (Vb: vliegen met vliegtuig) en gedrag (vb: slapen, ogen dichtdoen,...)
- Huilen
Alertheid: constant rond kijken
Choquerende onderwerpen
Ontdek meer informatie, klik op bovenstaande titel
Onder de foto's, enkele kernwoorden van uitspraken van kinderen over een bepaald thema.

Natuurfenomenen
Donder & bliksem, vulkaansuitbarstingen, tornado,...

Brand
Brandende auto, huis in brand, brand niet kunnen blussen, mensen die weglopen van brand, bosbrand,...

Misdaad
Bankoverval, overvallen meneer, schietincidenten,...

Ongevallen
Ongeval met bakfiets, ....

Armoede
Arme kindjes, niet veel centen, honger, oorlog meemaken, moeten werken, geen vakantie, geen Playstation, ...

Oorlog

Zelfdoding
Zelfmoord,...

Ziektes
Kanker,...
Tips voor in de klas
Enkele wensen van leerlingen om met choquerende nieuwsberichten om te gaan in de klas
Klik op bovenstaande titel voor meer materiaal uit het onderzoek.
Mediaopvoeding
Bekijk samen een aflevering van Karrewiet in de klas. Of beluister samen de radio, lees samen kranten in de klas,...
Er zijn tal van voordelen door als leerkracht samen met de kinderen het nieuws te bekijken en daarbij op de juiste manier commentaar geven op gewelddadige beelden:
- De negatieve effecten van mediageweld kunnen worden verzacht of zelfs worden opgeheven (van der Molen & Valkenburg, 1998).
- Leerlingen leren kritisch te kijken naar de actualiteiten, waarbij ze keuzes kunnen maken in wat zij willen geloven en weten (Adriaenssens, 1999; Verloop & Vermunt, 1999 ; Fleming & Thorson, 2008).
Maar wat zijn dan de commentaren die je kan geven?
Laat horen wat je denkt, om het even of het nu gaat om wat je goed of slecht vindt. Oudere kinderen vinden het fijn als volwassenen meekijken naar het nieuws omdat ze dan direct om verklaringen kunnen vragen of kunnen discussiëren over de gepresenteerde onderwerpen (Cantor & Wilson, 1988).
Opgelet:
Probeer leerlingen vooraf niet te waarschuwen voor wat ze te zien krijgen. Dit brengt onnodige angst met zich mee (Cantor & Wilson, 1988).
Speel het filmpje af en nadien kan je nog ruimte maken voor gesprek of opmerkingen.
Leerlingen wensen wel vragen tussendoor te mogen stellen, beantwoord deze vragen en spaar ze niet tot op het einde.
Activiteiten rond nieuws
Toetsen/proeven rond actualiteit
Zelfstandige opdrachten rond het nieuws
Creatieve opdrachten: gedichten schrijven, tekenen, muziek,... in thema: het nieuws. Met de nodige vrijheid.
Praten over het nieuws
Vorm:
- Via klasgesprek
- Via individueel gesprek met juf/meester (vb. tijdens de speeltijd)
- Via gesprek met vrienden/vriendinnen op de speelplaats
Inhoud gesprek:
- Het is goed om als leerkracht wat extra uitleg te geven over het nieuwsbericht om bepaalde onduidelijkheden te vermijden. Want een kind dat nieuwsberichten ziet en hoort, begrijpt daarom niet meteen
alles. Zo kan er een land ter sprake zijn waar er iets gruwelijks is gebeurd,
terwijl het kind misschien geen idee heeft of het om een land veraf of dichtbij
gaat. Daarnaast kunnen gebeurtenissen ook verkeerd geïnterpreteerd worden door
kinderen. Bijvoorbeeld: kinderen zien een arrestatie op televisie en begrijpen
dit niet: ze gaan er misschien van uit dat iemand zomaar in een wagen wordt
geduwd. (Garber, Garber, &
Spizman, 1995).
Leerlingen wensen daarnaast ook aandacht te besteden aan hun gevoelens, hoe ze zich voelen bij een bepaald nieuwsbericht.
- Om te zorgen dat het gesprek niet te zwaar of confronterend wordt kan je gebruik maken van de sandwichformule door slecht nieuws af te wisselen met meer luchtig nieuws (Van der Wijst, 2009).

Maak kennis met 'Bella Actua'

Bella Actua zal paraat staan als vertrouwenspersoon voor het nieuws. Het vormt als het ware een mascotte waar kinderen bij terecht kunnen.
Het heeft als doel zicht te krijgen op wanneer er nood is aan extra aandacht bij het nieuws omtrent het welzijn van kinderen.
Leerlingen kunnen via deze website (indien gewenst anoniem) aangeven waar ze mee zitten, of ze zorgen hebben zich slecht voelen,... over een nieuwsgebeurtenis.
Als leerkracht kan je dit opvolgen, en indien veel reacties op een bepaald moment, bepaald nieuwsbericht, kan je extra middelen inzetten. Eventueel gebruik maken van bovengenoemde tips.
Kinderen aan het woord
Enkele opvallende citaten van kinderen die bovenstaande informatie bevestigen

Meisje, 9 jaar
"Soms als papa klaar is met naar het nieuws te kijken dan moet ik weg, dan neem ik de Ipad en ga ik naar boven, weg van al die slechte dingen. Want ik moet dan soms wenen. Dan ga ik op de Ipad zitten dat ik die gedachten kan vergeten."

Meisje, 10 jaar
"Ik was overlaatst in het sportpaleis en ik dacht de hele tijd dat er daar iemand ging binnen stormen met een geweer en iedereen neerschieten omdat dat ne keer gebeurd is bij een optreden van iemand in Amerika."

Jongen, 8 jaar
"Ik voel me altijd blij na het nieuws. Omdat het dan eindelijk afgelopen is, ik ben dan altijd blij dat de bange dingen gedaan zijn.

Meisje, 10 jaar
"Bijvoorbeeld die aanslag in Zaventem. Nu durf ik niet meer met het vliegtuig gaan omdat er daar een aanslag was."

Meisje, 9 jaar
"Als ik op tv hoor van een overstroming, een film, of een clown die binnen valt ofzo, of van griezels enzo, dan kijk ik naar iets, dan ben ik het efkes weer vergeten, maar dan komt het weer in mijn hoofd en als ik ga slapen blijft het maar in mijn hoofd. En dan is het donker in mijn kamer en dan ben ik super bang."