Blootstelling aan het nieuws is niet zonder gevolgen.

Volgende punten kwamen door de leerlingen aan bod. We verdelen ze in drie domeinen. Cognitief, alles omtrent het denken, de gedachten, angsten,... Fysiek, alle symptomen waarbij er iets fysiek in het lichaam verandert, welk veranderbaar gedrag ze stellen.

Fysiek:

• Gespannen: stress, brok in de keel, vreemd gevoel in buik,... 

• Onwillekeurige trillingen 

• Ademnood: druk op hart, moeite met ademen,..
  

Cognitief: 

• Piekeren: constant nadenken over het nieuws, vele vragen: Wat nu? Wat als het bij ons gebeurt?, wakker liggen,...
• Voortdurend aan gebeurtenis terugdenken = herbeleven van het gebeuren: beelden terugzien, nachtmerries, 's nachts ervan wakker worden,...
• Onveilig wereldbeeld, vb: wantrouwen tegenover witte busjes en bepaalde mensen
  
• Geen plezier meer beleven aan dingen die voorheen leuk waren, Vb: angst voor vliegtuigen, daardoor reis niet meer leuk
  

Gedrag: 

• Vermijden van bepaalde plaatsen, Vb: witte busjes, speelplein, vliegen met vliegtuig 
• Meer informatie opzoeken (computer, HLN app, …) 

Need more information 

De leerlingen gaven aan extra informatie te wensen, eens het nieuwsbericht is afgelopen hebben ze nog heel veel vragen. 

• Geef extra info omtrent wat er precies is gebeurd en waar het is gebeurd. 

Een kind dat nieuwsberichten ziet en hoort, begrijpt daarom niet meteen alles. Zo kan er een land ter sprake zijn waar er iets gruwelijks is gebeurd, terwijl het kind misschien geen idee heeft of het om een land veraf of dichtbij gaat. Daarnaast kunnen gebeurtenissen ook verkeerd geïnterpreteerd worden door kinderen. Bijvoorbeeld: kinderen zien een arrestatie op televisie en begrijpen dit niet: ze gaan er misschien van uit dat iemand zomaar in een wagen wordt geduwd. Volwassenen kunnen voor verduidelijking zorgen (Garber, Garber, & Spizman, 1995).

Info over waar het gebeurd is, kan ook geruststellend werken. Zoals eerder vermeld hebben gebeurtenissen die geografisch dicht bij de kijker gebeuren, over het algemeen een hogere impact dan gebeurtenissen die ver van zijn bed plaatsvinden (Valkenburg, 2008). 

'Liegen', een goed idee?

Het merendeel van de leerlingen geeft aan liever te hebben dat de juf/meester niet liegt. Redenen:

• Leerkracht willen vertrouwen
• Wekt ongerustheid op ipv. gerustheid
• Moeite te geloven wat er nog echt in de wereld gebeurt

Toch zijn er leerlingen die liever een leugen horen dan de waarheid. Anderen geven de voorkeur aan het verzwijgen. En nog anderen willen dat de leerkracht moet doen alsof het niet zo erg is.

Leerlingen snappen wel dat niet iedereen de waarheid kan verdragen. Ze geven aan dat de leerkracht zich moet aanpassen aan de leerlingen onderling.

Het is een kwestie van een middenweg vinden. Op een eerlijke, maar toch voorzichtige manier de waarheid aanbrengen.

Enkele tips die hierbij kunnen helpen de waarheid op een geruststellende manier aan te brengen:

• Bij sommige onderwerpen zoals kinderontvoeringen of kindermisbruik is het altijd goed om te vertellen dat de daders ziek of niet in orde zijn, dat deze gebeurtenissen niet vaak voorkomen en door te verzekeren dat het desbetreffende gevaar niet thuis of in de buurt kan gebeuren (Valkenburg, 2008).
• Als deze strategieën niet relevant zijn, bijvoorbeeld omdat het gevaar wel dichtbij is of kan komen, dan wordt aanbevolen extra voorzichtig te zijn met het televisienieuws, altijd op vragen van kinderen in te gaan, en om de aandacht van kinderen af te leiden door deze te richten op enige positieve aspecten van de gebeurtenissen (Valkenburg, 2008). Het vermelden dat hulpdiensten er alles aan doen om zoveel mogelijk mensen te helpen en dat de politie haar uiterste best doet om de dader te vinden werkt geruststellend bij kinderen (Melaerts,2012).

Mediaopvoeding

Bekijk samen een aflevering van Karrewiet in de klas. Of beluister samen de radio, lees samen kranten in de klas,...

Nota Bene: leerlingen van de derde graad voelen zich soms al te oud voor Karrewiet, kies dan voor bv. het NOS Jeugdjournaal. 

Er zijn tal van voordelen door als leerkracht samen met de kinderen het nieuws te bekijken en daarbij op de juiste manier commentaar geven op gewelddadige beelden:

• De negatieve effecten van mediageweld kunnen worden verzacht of zelfs worden opgeheven (van der Molen & Valkenburg, 1998).
• Leerlingen leren kritisch te kijken naar de actualiteiten, waarbij ze keuzes kunnen maken in wat zij willen geloven en weten (Adriaenssens, 1999; Verloop & Vermunt, 1999 ; Fleming & Thorson, 2008). 

Maar wat zijn dan de commentaren die je kan geven?

Laat horen wat je denkt, om het even of het nu gaat om wat je goed of slecht vindt. Oudere kinderen vinden het fijn als volwassenen meekijken naar het nieuws omdat ze dan direct om verklaringen kunnen vragen of kunnen discussiëren over de gepresenteerde onderwerpen (Cantor & Wilson, 1988). 

Praten over het nieuws 

• Via klasgesprek
• Via opstel/ spreekbeurt: mening geven aan de klas

Sommige kinderen geven de voorkeur aan het eerst opschrijven en dan pas vertellen

Sommige leerlingen hebben moeite om over zo'n zaken te praten, geef hen mee: "door erover te praten, zal het helpen"

Afleiding

Indien je als leerkracht merkt dat het te moeilijk is voor bepaalde leerlingen, kan je overgaan tot iets anders:

• Een ander (leuk) onderwerp
• Een andere activiteit (vb: spelletje spelen, Just Dance,...)

Gezamenlijke interventie 

• Groepsknuffel
• Samen 1 minuut stilte houden

De groepsknuffel is een niet-cognitieve strategie, specifieker is het een fysieke strategie. Het werkt om kinderen gerust te stellen (Bryant & Oliver, 2009).

Bella Actua zal paraat staan als vertrouwenspersoon voor het nieuws. Het vormt als het ware een mascotte waar kinderen bij terecht kunnen.

Het heeft als doel zicht te krijgen op wanneer er nood is aan extra aandacht bij het nieuws omtrent het welzijn van kinderen.

Leerlingen kunnen via deze website (indien gewenst anoniem) aangeven waar ze mee zitten, of ze zorgen hebben zich slecht voelen,... over een nieuwsgebeurtenis.

Als leerkracht kan je dit opvolgen, en indien veel reacties op een bepaald moment, bepaald nieuwsbericht, kan je extra middelen inzetten. Eventueel gebruik maken van bovengenoemde tips.